Üniversite için başka bir şehre taşınmak birçok genç için ilk kez evden ayrılmak demektir. Yeni bir şehir, yeni bir düzen, sınavlar ve arkadaşlık kurma çabası bir araya gelince ilk aylar beklenenden zor geçebilir.

Üniversitenin ilk yılı neden zor geçebilir?

Evden ayrılan bir öğrencinin hayatında aynı anda pek çok şey değişir:

  • Destek ağı uzaklaşır. Her gün görüşülen aile ve arkadaşlar artık kilometrelerce uzaktadır.
  • Sorumluluklar artar. Yemek, para, ev ya da yurt düzeni, ders programı gibi konuları öğrenci ilk kez tek başına yönetir.
  • Akademik beklenti değişir. Lisedeki çalışma yöntemleri üniversitede her zaman işe yaramaz; ilk sınav sonuçları hayal kırıklığı yaratabilir.
  • Kimlik soruları belirginleşir. "Doğru bölümü mü seçtim?", "Buraya ait miyim?" gibi sorular sıklaşabilir.

Bu değişimlere uyum sağlamak zaman alır. İlk haftalarda yalnızlık, özlem, kaygı ya da isteksizlik yaşamak çoğu zaman doğaldır ve birçok öğrencide zamanla hafifler.

Ne zaman destek almak gerekir?

Şu durumlar birkaç haftadan uzun sürüyor ve gündelik hayatınızı etkiliyorsa bir uzmanla görüşmek yararlı olabilir:

  • Derslere gidememek, derslere odaklanamamak ya da derslerden belirgin biçimde kopmak
  • Odadan çıkmak istememek, insanlardan uzaklaşmak
  • Uyku düzeninin bozulması, sürekli yorgunluk ya da iştah değişiklikleri
  • Sınav dönemlerinde yoğun kaygı, bildiklerini sınavda yapamamak
  • Sık sık "bırakıp eve dönmek" istemek
  • Alkol ya da başka maddeleri rahatlamak için kullanmaya başlamak

Kendinize zarar verme ya da yaşamınıza son verme düşünceleriniz varsa randevu beklemeyin: 112'yi arayın ya da en yakın hastanenin acil servisine başvurun. Bu durumlar online görüşmeye uygun değildir.

İlk aylarda uyumu kolaylaştıran küçük adımlar

Destek almaya ihtiyaç duymadan önce de işe yarayabilecek birkaç şey:

  1. Günlük bir düzen kurun. Uyku ve yemek saatleri sabit olduğunda geri kalan her şeyi yönetmek kolaylaşır.
  2. Bir topluluğa katılın. Öğrenci kulüpleri, spor ya da gönüllülük çalışmaları yeni arkadaşlıkları kendiliğinden getirir.
  3. Aileyle konuşmayı planlayın. Sürekli telefonda olmak da hiç aramamak da uyumu zorlaştırabilir; haftanın belirli günlerinde konuşmak dengeyi kolaylaştırır.
  4. Derslerde erken yardım isteyin. Zorlandığınız dersi dönem sonuna bırakmadan hocanıza ya da danışmanınıza gidin.
  5. Hislerinizi küçümsemeyin. "Herkes uyum sağlıyor, bir tek ben mi zorlanıyorum?" düşüncesi çok yaygındır ve çoğu zaman doğru değildir.

Online terapi üniversite öğrencilerine nasıl kolaylık sağlar?

Başka bir şehirde yaşıyor olmak, destek almanıza engel değil. Online görüşmeyle Türkiye'nin neresinde ya da yurt dışında okuyor olursanız olun kliniğimizdeki uzmanlarla görüşebilirsiniz.

  • Ders programına göre saat. Randevu saati ders programınıza göre birlikte belirlenir. Cumartesi günü de görüşme yapılabiliyor.
  • Yol yok. Görüşmeye yurt odanızdan ya da evinizden katılırsınız. Yurtta kalıyorsanız görüşme saatinde boş bir çalışma odası ya da oda arkadaşınızın olmadığı bir zaman seçmeniz mahremiyet için önemlidir.
  • Aynı uzmanla süreklilik. Tatilde ya da dönem arasında Adana'ya geldiğinizde kliniğimizde yüz yüze görüşebilir, döndüğünüzde online devam edebilirsiniz.
  • Sınav dönemlerinde destek. Sınav kaygısı ve eğitimle ilgili konularda kliniğimizde Eğitim Psikoloğu Emir Ali Menguş çalışıyor.

Görüşmeler Zoom veya WhatsApp görüntülü arama üzerinden yapılır ve ortalama 45 dakika sürer. Online mi yüz yüze mi karar verirken iki biçimi karşılaştıran yazımızdaki sorulardan yararlanabilirsiniz.

Üniversitelerin önemli bir kısmında öğrencilere yönelik psikolojik danışma birimleri de bulunur. Bu birimler de ilk başvuru için iyi bir yer olabilir.

Çocuğu başka şehirde okuyan aileler ne yapabilir?

Çocuğunuzun sesinde bir değişiklik fark ettiğinizde, ilk tepkiniz "Hemen dön" ya da "Biraz daha dayan" demek olabilir. Bunun yerine önce dinlemeye çalışın: Neyin zorladığını sorun, yargılamadan duyun. Uzaktan her şeyi çözmeye çalışmak yerine, onun kendi çözümlerini bulmasına alan tanıyın.

Destek almayı önerirken bunu bir başarısızlık gibi değil, yeni bir döneme uyum için kullanılabilecek bir kaynak olarak sunun. Ebeveyn olarak siz de bu süreçte kendinizi zorlanmış hissediyorsanız, ebeveyn görüşmeleri de online yapılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kimsenin sizi duymayacağı bir yer yeterli: boş bir çalışma odası, oda arkadaşınızın olmadığı bir saat ya da kulaklıkla sessiz bir köşe.

Evet. Saat birlikte belirlenir; cumartesi günü de görüşme yapılabilir.

Evet. Görüşmeler online ve yüz yüze arasında geçişli olarak sürdürülebilir; uzmanınız aynı kalır.

Evet. Yurt dışından da online görüşme yapılabilir.